1. Tư thế trẻ
Tư thế cho trẻ bú đúng cách giúp bé nhận đủ sữa, tránh sặc và nôn trớ bao gồm: đầu và thân thẳng hàng, bụng áp sát bụng mẹ, mặt quay vào vú, mũi đối diện núm vú. Mẹ cần đỡ chắc đầu, vai và mông bé, giữ bé thoải mái, trong khi bản thân mẹ cũng cần tìm vị trí ngồi hoặc nằm thư giãn nhất.
* Các nguyên tắc vàng cho tư thế bú đúng
- Đường thẳng: Đầu, cổ và thân bé phải nằm trên một đường thẳng.
- Tiếp xúc: Bụng bé áp sát vào bụng mẹ.
- Hướng mặt: Mặt bé đối diện với vú mẹ, mũi ngang tầm núm vú.
- Nâng đỡ: Mẹ đỡ toàn bộ phần lưng và mông của bé (không chỉ đỡ đầu).
* Khớp ngậm đúng
-Miệng trẻ há rộng, mũi trẻ đối diện núm vú, cằm trẻ chạm vào bầu vú.
- Môi dưới của trẻ trề ra ngoài.
- Quầng vú phía trền nhìn nhiều hơn phía dưới.
-Trẻ mút chậm, hai má phình đầy.
- Vai, hông, mông trên đường thẳng.
- Bụng trẻ áp sát bụng mẹ.
* Lưu ý sau khi bú
- Bế cao đầu 15-20 phút sau khi bú.
- Vỗ ợ hơi cho bé để hạn chế nôn trớ.
- Không nên cho trẻ nằm bú trong tư thế đầu thấp hơn dạ dày.
Hình1. Trẻ bú đúng cách
Hình 2. Trẻ ngậm, bắt vú
2. Tư thế mẹ
* Tư thế ôm nôi: Mẹ ngồi thoải mái, bế trẻ nằm ngang trong lòng. Đầu bé tựa vào khuỷu tay mẹ, phần bụng bé áp sát vào bụng mẹ. Tay mẹ còn lại đỡ ngực để đưa vú mẹ vào miệng bé. Đây là tư thế phổ biến, dễ thực hiện, dực biệt với trẻ sơ sinh.
* Tư thế bóng bầu dục: Mẹ giữ đầu và cổ bé bằng một tay, thân bé đặt dọc theo cánh tay mẹ, còn chân bé hướng về phía sau mẹ (như ôm quả bóng). Tay còn lại đỡ ngực. Phù hợp với mẹ sinh mổ, bé sinh non hoặc nhỏ yếu.
* Tư thế nằm nghiêng: Mẹ và bé nằm nghiêng, mặt bé đối diện với ngực mẹ. Tay mẹ có thể đỡ nhẹ đầu bé hoặc để bé tựa vào gối. Thích hợp khi mẹ mệt, cho bé bú vào ban đêm.
* Tư thế ngồi ngả: Mẹ nằm ngả lưng trên ghế hoặc giường với góc nghiêng 45 độ, đặt bé nằm sấp trên ngực mẹ. Bé sẽ tự tìm vú và bú, kích thích phản xạ bú tự nhiên của bé.
Hình 3. Tư thế cho con bú
Việc trẻ bú không đúng cách có thể dẫn đến tổn thương da và nứt đầu vú mẹ, trẻ bú không thỏa mãn, khóc nhiều và đòi bú thường xuyên. Vú mẹ bị ứ sữa sẽ dẫn đến cương tức tuyến vú và dần dần sự tiết sữa sẽ ít đi, nặng nề hơn là mất sữa. Khi trẻ nhận không đủ sữa có thể chậm lên cân, thậm chí có thể từ chối bú mẹ hoàn toàn.